Nieuws

Algemeen | 2 apr 2018

Wereldwijd explosieve stijging antibioticagebruik

Tussen 2000 en 2015 is het antibioticagebruik met maar liefst 39 procent toegenomen. De stijging is vooral explosief in lage- en middeninkomenslanden (LMI-landen). Dat blijkt uit de meest uitgebreide studie ooit, in 76 landen. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). “We stevenen af op een ramp”, zegt prof. Herman Goossens (UAntwerpen).

Antibioticaresistentie
Onderzoekers van het Center for Disease Dynamics, Economics & Policy (CDDEP), de universiteit van Princeton, ETH Zürich en de Universiteit Antwerpen voerden dit onderzoek samen uit. Ze stelden vast dat het gebruik van antibiotica wereldwijd is gestegen van 11,3 tot 15,7 standaarddagdoseringen (defined daily doses, DDD’s) per 1000 inwoners per dag tussen 2000 en 2015.

De cijfers betekenen geen goed nieuws, want antibioticaresistentie is een wereldwijd en groeiend gezondheidsprobleem: zodra er op één plaats een resistente bacterie verschijnt, verspreidt die zich snel naar andere delen van de wereld. De studie benadrukt de noodzaak van consequent wereldwijd toezicht op antibioticaresistentie en beleidsmaatregelen om onnodig antibioticagebruik in te perken.

Antibioticagebruik terugdringen cruciaal
Het verlies van doeltreffende antibiotica wordt grotendeels veroorzaakt door het massale gebruik ervan. In de meeste gevallen zijn antibiotica niet aangewezen en verbetert de gezondheidstoestand niet. Het is echter niet alleen van cruciaal belang dat we het gebruik van antibiotica inperken: het is tegelijk nodig om de toegang tot antibiotica in landen met lagere inkomens te verbeteren. Deze landen hebben immers de hoogste ziekte- en sterftecijfers als gevolg van infectieziekten, merken de onderzoekers op.

De belangrijkste bevindingen uit de PNAS-studie op een rij:
Het totale wereldwijde gebruik van antibiotica bij de mens werd geschat op 35 miljard standaarddagdoseringen in 2015, een stijging van 65 procent ten opzichte van 2000, terwijl de consumptie met 39 procent toenam van 11,3 naar 15,7 standaarddagdoseringen per 1000 inwoners per dag

Het antibioticagebruik in LMI-landen is tussen 2000 en 2015 met 114 procent toegenomen in totaal, en met 77 procent per 1000 inwoners per dag (een deel van de totale toename was het gevolg van de bevolkingsgroei). In sommige LMI-landen lag het gebruik hoger dan in hoge-inkomenslanden. Toch ligt het gebruik per capita in vele LMI-landen nog steeds aanzienlijk lager dan in hoge-inkomenslanden door gebrekkige toegang, bijvoorbeeld door de hoge kosten van geneesmiddelen en door octrooibescherming
Het gebruik van breedspectrum penicillines, de meest gebruikte antibioticaklasse, is wereldwijd met 36 procent gestegen tussen 2000 en 2015. De grootste toename was zichtbaar in LMI-landen, waar het antibioticagebruik met 56 procent steeg, vergeleken met 15 procent in hoge-inkomenslanden

Het gebruik van nieuwe klassen en reserveantibiotica (de ‘laatste reddingsboei’) is in bijna alle landen significant toegenomen. De Verenigde Staten bleef een van de grootste gebruikers. Daar zijn overigens wel een aantal andere landen bijgekomen die de VS in het gebruik van deze nieuwere geneesmiddelen hebben overtroffen.
Het toegenomen gebruik in LMI-landen is grotendeels toe te schrijven aan economische groei, een patroon dat niet terugkomt in hoge-inkomenslanden
Ondanks de wereldwijde toename van het antibioticagebruik wijzen de resultaten erop dat het wel mogelijk is om dit gebruik in te perken. Het gebruik in hoge-inkomenslanden is in de loop van de onderzoeksperiode zelfs licht teruggelopen. Bovendien suggereert de aanzienlijke variatie in het gebruik per capita in hoge-inkomenslanden dat hier lering uit getrokken kan worden
Oplossingen creëren om het gebruik terug te dringen
Ramanan Laxminarayan, directeur van het CDDEP en coauteur van de studie, merkt op dat er al meer dan een jaar is verstreken sinds de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de wereldwijde dreiging van antibioticaresistentie heeft erkend, maar dat er sindsdien nog maar weinig actie is ondernomen. “We moeten daadkrachtig optreden op grote schaal, en wel nu. Dat houdt onder meer in dat we oplossingen moeten creëren om het gebruik terug te dringen, zoals vaccins of betere infrastructuren, en dan vooral in lage- en middeninkomenslanden. Nieuwe geneesmiddelen zetten maar weinig zoden aan de dijk om het resistentieprobleem op te lossen, als ze na hun introductie op ongepaste wijze gebruikt worden.”

Bron: https://www.uantwerpen.be/nl/nieuws/

Ontvang de nieuwsbrief