Benauwdheid en zwemles: tips & tricks

Zwemles is in Nederland een basisprincipe, net zoiets als leren fietsen. Maar wat als je dit door  benauwdheidsklachten of astma niet zonder een verergering van je klachten kunt doen? Hoe hou je zwemmen dan toch leuk? En wat kun je zelf doen om te blijven zwemmen met zo min mogelijk benauwdheidsklachten? Hieronder geven we je tips! 

Zwemles is een spannende bezigheid en kost daarnaast ook de nodige inspanning. Zwemmen is wel een sport die erg goed is voor je lijf en kan onder andere helpen om je ademhaling goed onder controle te krijgen. Zwemmen, zowel recreatief als sportief, geeft meer spierkracht, een fit gevoel en ontspanning doordat je gewichtsloos bent in het water. Wanneer je kind benauwdheidsklachten of astma heeft zal het moeten leren om de ademhaling zelf onder controle te krijgen en houden. Zwemmen kan hierin helpend zijn. Een bepaalde afstand zwemmen, vereist dat je je ademhaling goed kunt doseren om het de hele afstand vol te houden. Dit kost de nodige oefening en je hebt hiervoor inzicht nodig in je eigen mogelijkheden. Tijdens zwemles leer je dit. 

Hoe goed het ook voor je longen is, zwemmen kan benauwdheidsklachten ook verergeren. Niet alleen door de inspanning, maar ook door bijvoorbeeld de vochtige lucht in het zwembad of de chloor die in het water zit. Luchtjes van douchgels en deo’s bij het douchen en aankleden kunnen ook een extra prikkel voor benauwdheidsklachten zijn. Gelukkig zit er in de zwembaden van tegenwoordig hebben steeds minder chloor in het badwater. De luchtkwaliteit in de baden wordt daardoor steeds beter. Wel blijven de luchtvochtigheid en de warmte een rol spelen. Beiden kunnen een trigger zijn voor het toenemen van benauwdheidsklachten. 

Tips & tricks voor zwemles bij benauwdheidsklachten of astma 

Om de zwemles zo goed mogelijk te laten verlopen, hebben we een aantal tips voor je: 

Bij de inschrijving voor zwemles 

• Is je kind gevoelig voor chloor? Kies (als dit mogelijk is) voor zwembaden met zoutwater of een chloorarm zwembad. De meeste zwembaden hebben op hun website staan of ze een zoet- of zoutwater zwembad hebben.  

• Kijk bij het kiezen van een zwembad ook naar de watertemperatuur. Een duik in koud water kan een koude shock veroorzaken die voor een snelle, ongecontroleerde ademhaling kan zorgen. Ook kost zwemmen in koud water meer energie. 

• Bekijk of zwemles in een openluchtzwembad een optie is. Zwemmen in een openluchtzwembad is vaak minder prikkelend voor de longen van kinderen met astma of benauwdheidsklachten. Dit omdat de lucht minder chloorhoudend is en de luchtvochtigheid niet zo hoog is als in een binnenbad. 

• Bespreek met de zweminstructeur vooraf dat je kind benauwdheidsklachten of astma heeft. Leg uit hoe hij/zij deze klachten herkent en wat er moet gebeuren als je kind benauwd wordt. Zorg dat medicatie aanwezig is en dat je kind en de zweminstructeur weten waar de medicatie ligt. Laat de medicatie zien aan de zweminstructeur en leg uit hoe deze gebruikt moet worden. Spreek ook af wanneer je kind de zwemles moet stoppen (bijvoorbeeld als de klachten te hevig zijn of als medicatie niet genoeg helpt). 

• Bespreek met de behandelaar van je kind dat het op zwemles gaat en waar je rekening mee kunt houden. Bespreek ook alvast welke medicatie je kind eventueel van tevoren kan gebruiken en wat je kunt doen bij verergering van de benauwdheidsklachten tijdens de zwemles. 

• Zorg ervoor dat je kind genoeg beweging krijgt/sport, zodat er al een basisconditie aanwezig is (peuter-/kleutergym kan bijvoorbeeld een goede voorbereiding zijn op zwemles). 
• Ga regelmatig met je kind zwemmen (in het bad waar je kind op zwemles gaat), zodat je al wat inzicht hebt in hoe de longen van je kind reageren op de prikkels in het zwembad. 

Voordat de zwemles begint 

• Kleed je kind thuis al om in zijn/ haar badkleding en trek je kind zo makkelijk mogelijke kleding aan (een onesie bijvoorbeeld). Of kleed je om in een klein hokje in plaats van een grote kleedruimte. Zo vermijd je prikkels van luchtjes van andere kinderen.  

• Neem een badponcho mee zodat deze gelijk al je kind warm houdt na het zwemmen en al droogt zonder actief er iets voor te hoeven doen. 

• Beperk inspanning voorafgaand aan de zwemles. Laat je kind zo uitgerust mogelijk aan de les deelnemen. 

• Zorg dat je vroeg aanwezig bent, zodat je kind kan acclimatiseren (wennen aan de warme en vochtige omgeving). 

• Laat je kind eventueel vooraf medicatie innemen (een extra luchtwegverwijder). Bespreek met de behandelaar van je kind wat voor jou kind het beste is hierin. 

• Soms voelt zwembadwater heel koud aan. Een wetsuit kan dan uitkomst bieden. Koud water kan namelijk benauwdheidsklachten uitlokken. Ook kan een duik in koud water een koude shock veroorzaken die voor een snelle, ongecontroleerde ademhaling kan zorgen. Langzaam wennen aan de temperatuur van het water in plaats van in een keer in het water springen is dan ook aan te bevelen. Laat je kind zijn/haar armen en benen eerst nat maken, voordat hij/zij het koude water in gaat.  
• Een wetsuit kan door het verbeterde drijfvermogen ook helpen om minder energie te verbruiken tijdens het zwemmen. Bespreek dit met de zweminstructeur. Aan het afzwemmen voor een diploma, zijn vereisten verbonden. Daarom is dan het dragen van een wetsuit niet altijd een optie. 

Tijdens de zwemles 

• Zorg dat medicatie bereikbaar is voor kind en/of de zweminstructeur. 

• Laat je kind trainen in een stabiel ademritme door boven water in te ademen en onder water rustig uit te ademen. 

• Leer je kind naar de zweminstructeur te gaan als het benauwdheidsklachten krijgt tijdens de les (dit kan alleen als je kind deze signalen ook herkent). Laat hem/haar even pauzeren en indien nodig medicatie nemen. Laat hem/haar dan samen met de zweminstructeur bekijken of de les hierna hervat kan worden, mogelijk op een rustiger tempo. 

 Na afloop van de zwemles 

• Zwemt je kind in een bad met chloor? Laat hem/haar dan goed zijn haren en lijf wassen, zodat je de chloorlucht minder mee naar huis neemt. 

• Gebruik een badponcho, zodat je kind gelijk opwarmt en al een beetje droogt. 

• Kleed je om in een klein hokje in plaats van een grote kleedruimte. Vaak is het warm en vochtig in de grote omkleedruimte en kunnen er luchtjes zijn van shampoo, haargel, of parfum. Trek je kind daarom zo makkelijk mogelijke kleding aan (een onesie bijvoorbeeld). 

• Wanneer het buiten koud is, kleed je kind warmer aan dan gewoon en draag een sjaal voor de mond/neus. 

• Was thuis gelijk de gebruikte handdoek en zwemkleding om de chloorlucht te laten verdwijnen. 

Niet doen 

Je kind naar zwemles laten gaan tijdens een toename van de benauwdheidsklachten of als je kind nog niet klachtenvrij is na ziekte. 

Heb je na het lezen van deze informatie nog andere praktische tips, mail ze dan naar info@nederland-davos.nl. Dan kunnen we ze toevoegen aan dit artikel en zo weer andere ouders helpen!