Ernstige astma en het verlies van je oude leven
Gepubliceerd: 20 nov 2026‘Mijn wilskracht is groter dan mijn kunnen’
25 Jaar werkte Nora Gelms als kleuterleidster. Ze leefde voor haar werk, haar gezin en de kinderen in haar klas. Tot een zware longontsteking haar leven volledig veranderde. Wat begon met hoesten tijdens de drukke sinterklaasperiode groeide uit tot ernstige astma en volledige arbeidsongeschiktheid.
In het leven van Nora zijn geur, stof en vermoeidheid voortdurend aanwezig. Toch probeert ze, inmiddels bijna zeventig, elke dag opnieuw iets van haar leven te maken. ‘Je bent meer dan alleen je ziekte,’ zegt ze monter. Ze moet verder, ook al weet ze dat ze overbelast is door de zorg voor haar man Harm-Jan die ook ernstige astma heeft – samen waren ze twee keer in het Nederlands Astmacentrum Davos (NAD) opgenomen – en de mantelzorg voor haar 96-jarige moeder.
Als Nora terugkijkt op haar leven vóór haar ziekte, ziet ze vooral beweging, mensen en gezelligheid. Ze werkte jarenlang met jonge kinderen, eerst als kleuterleidster en later opnieuw nadat haar eigen kinderen groter waren geworden. ‘Ik heb in totaal 25 jaar voor de klas gestaan,’ vertelt ze. ‘Dat was echt mijn wereld.’ Die wereld veranderde abrupt tijdens haar laatste jaar voor de klas.
Een zware longontsteking
Het was sinterklaastijd, een drukke periode op school. Nora voelde zich niet goed, had koorts en moest voortdurend hoesten. Toch werkte ze door. ‘Ik wilde mijn klas niet alleen laten.’ Tot ze bloed begon op te hoesten. De huisarts stuurde haar direct naar het ziekenhuis met het vermoeden van een longontsteking. Daar kreeg ze te horen dat er niets aan de hand was. Pas weken later bleek uit oude scans dat er wel degelijk een zware longontsteking zat, verborgen achter de aortaboog. ‘Bijna zo groot als een eendenei,’ zegt Nora.
Vanaf dat moment veranderde haar gezondheid blijvend. De longontsteking ging over in ernstige astma. Eerst leek het nog beheersbaar, maar tijdens een kerstdiner op school kreeg ze plotseling een zware benauwdheidsaanval door spiritusbranders op tafel. ‘Ik wist niet wat er gebeurde. Ik had nog nooit zoiets meegemaakt.’
Baanverlies heeft grote impact
Ziekenhuisbezoeken, vernevelingen en medicatie volgden elkaar snel op. Ook werd duidelijk hoe gevoelig Nora was geworden voor geuren en prikkels. Schoonmaakmiddelen op school, parfum van ouders of andere sterke geuren veroorzaakten direct nieuwe aanvallen. ‘Soms had ik drie aanvallen per dag.’
Toch kreeg ze weinig begrip vanuit haar werk. ‘Ze vonden het maar aanstellerij,’ vertelt ze. ‘Hoe kan iemand van de ene op de andere dag ineens niets meer?’ Uiteindelijk verloor ze haar baan en werd ze volledig arbeidsongeschiktheid. ‘En toen stond mijn leven stil.’ Het verlies van haar baan raakte haar diep. Niet alleen haar werk viel weg, maar ook haar dagelijkse sociale leven. Collega’s mochten vanwege procedures nauwelijks nog contact opnemen. Dit was de tijd van mijn eerste opname in het NAD, er zouden er nog zes volgen in de jaren daarna. ‘Het werd leeg. Heel leeg.’
Vechten tegen de eenzaamheid
Drie jaar na haar eerste opname werd Nora oma. Dat gaf haar een nieuw doel. ‘Mijn wilskracht is groter dan mijn kunnen,’ zegt ze lachend. ‘Dat is ook mijn valkuil.’ Ondanks haar uitputting paste
ze zoveel mogelijk op haar twee oudste kleinkinderen. Het CMV-virus maakte later een einde aan het oppassen op de jongste drie. Daarna zocht ze nieuwe manieren om haar dagen in te vullen. Enthousiast ging ze aan de slag: haken, naaien en tekenen. ‘Ik moet met mijn handen bezig zijn, boven liggen wel zo’n 30 gehaakte beesten, want de kinderen hebben geen ruimte meer. Schilderen gaat niet meer vanwege de geur die dat met zich meebrengt.’
Het leven met ernstige astma blijft zwaar. Vakanties mislukten door stof, vieze lucht of geuren in hotelkamers. Familiefeestjes werden ingewikkeld, omdat veel mensen parfum droegen. ‘Onze kinderen denken in oplossingen. Bij de bruiloft van onze dochter stond op de uitnodiging: ‘Geurtjes worden niet op prijs gesteld.’ en dat werkte goed!’
Maar desondanks verdwenen de sociale contacten helaas langzaam uit haar leven. ‘Je krijgt minder uitnodigingen. Mensen begrijpen het niet of vinden het ingewikkeld. De spontaniteit om dingen te doen, is weg. Let wel: als wij verkouden worden, zijn we langdurig ziek.’ Dat maakt het leven volgens Nora soms erg eenzaam. ‘Gelukkig heb ik veel goede contacten met mensen die ook in het NAD waren opgenomen, contacten uit eerdere opnamen.’
Je mag om hulp vragen
De coronaperiode maakte dat eenzame gevoel nog sterker. Tijdens een opname in het NAD raakten vrijwel alle patiënten besmet met COVID-19. Twee weken lang zat Nora opgesloten op haar kamer en later op de afdeling, met allemaal beperkingen. ‘Het was een hel,’ zegt ze. ‘Daar heb ik later echt last van gehouden.’
Toch probeert ze zich niet volledig door haar ziekte te laten bepalen. Nog altijd zoekt ze kleine momenten van vrijheid en plezier op. ‘Vaak met mijn lieve vriendinnen die overal rekening mee houden en mij accepteren zoals ik nu ben.’ Een museumbezoek, een film of zwemmen geven haar energie. ‘Als ik zwem, zie je de tranen niet… en laatst ben ik voor het eerst in 22 jaar weer naar de film geweest,’ vertelt ze. ‘Dat voelde geweldig en smaakte naar meer.’
Wat ze andere mensen met ernstige astma vooral wil meegeven? Dat ze hulp mogen vragen. ‘Ik heb veel te lang mijn mond gehouden,’ zegt ze eerlijk. ‘Je bent meer dan alleen astma. Laat mensen weten dat je ze nodig hebt.’




