Biologicals bij astma

Q: Wat zijn de voordelen van biologicals bij ernstig astma?

De voordelen van een biological (kunnen) zijn: Minder ontstekingen in de luchtwegen. Minder longaanvallen. Vaak minder dagelijkse symptomen.

Biologicals zijn medicijnen die de werking van ontstekingseiwitten of afweercellen in het lichaam remmen. Deze medicijnen kunnen astma beter onder controle krijgen en de klachten verminderen.

Er is niet één manier om ernstig astma te behandelen. Voor sommigen volstaat inhalatiemedicatie, terwijl anderen klachten en longaanvallen houden. Biologicals kunnen voor deze groep een optie zijn. Ze werken doelgericht op ontstekingen en verminderen het aantal vaak longaanvallen. Een biological wordt door een longarts voorgeschreven. Het effect verschilt per persoon en wordt altijd door de longarts beoordeeld.

Wat is een biological?

Een biological (biologisch geneesmiddel of monoklonaal antilichaam) is een medicijn dat wordt gemaakt met behulp van levende cellen, zoals bacteriën, schimmels of dierlijke/plantaardige cellijnen. Deze medicijnen beïnvloeden het afweersysteem op een heel gerichte manier. Bij astma blokkeren biologicals specifieke ontstekingsfactoren die een rol spelen bij het ontstaan van klachten. De beschikbare middelen richten zich vooral op ontstekingsprocessen bij allergisch astma of eosinofiel astma. Hiermee wordt schade aan de longen beperkt en nemen astmaklachten vaak af. Voor niet-eosinofiel ernstig astma was lang geen doelgerichte behandeling beschikbaar. Een nieuwe biological biedt voor deze groep mogelijk wel een optie.

Voor wie zijn biologicals bedoeld?

Slechts een klein deel van de mensen met ernstig astma komt in aanmerking voor deze behandeling. De longarts bepaalt of een biological geschikt is op basis van:

Het type astma (allergisch, eosinofiel of niet-eosinofiel).
De ernst van de astmaklachten.
De mate waarin de astma ondanks optimale behandeling onder controle is.

Het belangrijkste doel is het verminderen van longaanvallen en het afbouwen of stoppen van orale corticosteroïden. Bijwerkingen zijn meestal mild, zoals hoofdpijn of reacties op de injectieplaats. De effecten op de lange termijn worden nog onderzocht. Behandeling wordt vaak afgestemd met een gespecialiseerd kennis- en expertisecentrum voor ernstig astma.

Hoe werken biologicals en hoe snel merk je effect?

Het effect verschilt per geneesmiddel en per persoon. Sommige mensen merken binnen enkele weken verbetering, maar meestal wordt het resultaat beoordeeld na 3 tot 6 maanden. Toediening gebeurt via injecties onder de huid of via een infuus. Bij een goed effect kan de behandeling jarenlang worden voortgezet. Tijdens de behandeling wordt regelmatig bekeken of verdere voortzetting zinvol is.

Wanneer een biological onvoldoende effect heeft of te veel bijwerkingen geeft, kan de longarts beslissen de behandeling te stoppen en eventueel een ander middel te proberen. Biologicals zijn veilig te combineren met de meeste andere astmamedicijnen.

Wat zijn de voor- en nadelen van een biological?

Het mogelijke effect van een biological en eventuele bijwerkingen verschillen per persoon. Hieronder een overzicht van de mogelijke voor- en nadelen en bijwerkingen.

De voordelen van een biological (kunnen) zijn:

Minder ontstekingen in de luchtwegen.
Minder longaanvallen.
Vaak minder dagelijkse symptomen.
Mogelijkheid om orale corticosteroïden af te bouwen.

De nadelen/mogelijke bijwerkingen van een biological (kunnen) zijn:

Hoofdpijn, spierpijn of rugpijn.
Roodheid, zwelling of pijn op de injectieplaats.
Zeldzame kans op een ernstige allergische reactie.

Welke biologicals zijn beschikbaar?

In Nederland zijn momenteel zes middelen beschikbaar. Welke biological wordt wordt voorgeschreven is afhankelijk van het soort astma: ernstig allergisch astma of ernstig eosinofiel astma.

Voor ernstig allergisch astma:

Omalizumab (anti-IgE)

Voor ernstig eosinofiel astma

Mepolizumab (anti-IL-5)
Reslizumab (anti-IL-5)
Benralizumab (anti-IL-5R)
Dupilumab (anti-IL-4/IL-13)

Voor een breder werkingsprofiel

Tezepelumab (anti-TSLP)

Tezepelumab werkt op een hoger niveau in de ontstekingscascade, waardoor het bij meer vormen van ernstig astma kan worden ingezet.

Wat zijn biologicals voor ernstig astma?

Voor wie zijn biologicals?

Maar een klein deel van de mensen met ernstig astma komt in aanmerking voor deze medicijnen. Of je in aanmerking komt voor een behandeling met een biological wordt bepaald door je longarts. Dit ligt aan het soort astma dat je hebt, hoe ernstig je astma is en in hoeverre je astmaklachten onder controle zijn.

Welke verschillende biologicals zijn er?

Er zijn momenteel 6 verschillende biologicals in Nederland. Welke biological wordt toegediend is afhankelijk van het soort astma: ernstig allergisch astma of ernstig eosinofiel astma.

Wat zijn de voordelen van biologicals bij ernstig astma?

De voordelen van een biological (kunnen) zijn: