Inspanningsastma
Inspanningsastma is een tijdelijke vernauwing van de luchtwegen tijdens of na lichamelijke inspanning. Dit kan zorgen voor benauwdheid, piepende ademhaling of hoesten.
Inspanningsastma is een tijdelijke vernauwing van de luchtwegen tijdens of na lichamelijke inspanning. Dit kan zorgen voor benauwdheid, piepende ademhaling of hoesten.
Inspanningsastma is een tijdelijke vernauwing van de luchtwegen die kan optreden tijdens en na lichamelijke inspanning. Dit kan zorgen voor klachten zoals benauwdheid, een piepende ademhaling of hoesten. Inspanningsastma komt veel voor, vooral bij kinderen en jongeren. Vaak hebben zij daarnaast ook een andere vorm van astma of last van allergieën.
De klachten ontstaan vaak al tijdens de inspanning en zijn meestal het hevigst kort na het stoppen, vaak 5 tot 10 minuten later. Vervolgens nemen de klachten weer af en binnen ongeveer een uur zijn ze meestal verdwenen. Een arts kan vaststellen of het om inspanningsastma gaat door middel van een inspanningsproef. Tijdens dit onderzoek verricht je korte, intensieve lichamelijke inspanning, waarna de longfunctie vóór en meerdere keren na de inspanning wordt gemeten om te beoordelen of de luchtwegen tijdelijk vernauwen.
Als de diagnose is gesteld, zijn er verschillende mogelijkheden om de klachten te verminderen. Vaak wordt een kortwerkende luchtwegverwijder voorgeschreven die vlak vóór de inspanning gebruikt kan worden. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij instabiel astma, kan een arts aanvullende onderhoudsmedicatie overwegen. Daarnaast helpt het om rustig te starten met sporten en een goede warming-up te doen, zodat de luchtwegen zich kunnen aanpassen aan de overgang van rust naar inspanning.
Inspanningsastma ontstaat doordat er tijdens inspanning sneller en dieper geademd wordt. Hierdoor komt er veel koude en droge lucht in de longen. Dat droogt de luchtwegen uit en prikkelt de cellen in de luchtwegen. Als reactie trekken de spieren rond de luchtwegen samen, waardoor de luchtweg tijdelijk nauwer wordt. Dit geeft klachten zoals benauwdheid, piepen of hoesten.
Bepaalde factoren kunnen de luchtwegen gevoeliger maken, zoals stress, een verstopte neus, vervuilde lucht of allergieën. Meestal merk je de klachten pas enkele minuten nadat je bent gestopt met sporten, als je ademhaling weer rustiger wordt.
Om klachten van inspanningsastma te verminderen, zijn er verschillende mogelijkheden. Vaak wordt een kortwerkende luchtwegverwijder voorgeschreven die vlak vóór inspanning gebruikt kan worden. Bij onvoldoende gecontroleerd astma kan een arts aanvullende onderhoudsmedicatie adviseren.
Daarnaast helpt triggerbeheer: probeer factoren die een aanval uitlokken te vermijden of te beperken, zoals allergenen, kou, luchtvervuiling of rook. Praktische maatregelen, zoals rustig beginnen met sporten en een goede warming-up, zorgen dat de luchtwegen zich kunnen aanpassen aan de overgang van rust naar inspanning.
Samenwerken met een fysiotherapeut kan ook helpen: deze kan samen met jou een veilige en effectieve route voor bewegen en sporten uitstippelen. Dat is geen stap terug, maar een andere route. Op de website van de astmaVereniging Nederland en Davos (VND) zijn daarnaast laag-intensiteit beweegvideo’s beschikbaar die kunnen helpen om veilig te starten.
Ja, sporten met inspanningsastma is juist goed. Veel mensen met inspanningsastma kunnen goed blijven bewegen, mits ze de juiste voorbereidingen treffen. Door aandacht te besteden aan warming-up, ademhaling en het gebruik van medicatie vooraf de inspanning kunnen klachten beperkt blijven en blijft sporten veilig en fijn om te doen.
Tips die kunnen helpen om klachten (van benauwdheid) te verminderen tijdens en na het sporten:
Hoewel de klachten bij inspanningsastma en (ernstig) astma op elkaar kunnen lijken, is de onderliggende oorzaak niet hetzelfde. Bij inspanningsastma reageren de luchtwegen tijdelijk op lichamelijke inspanning. De klachten ontstaan vaak tijdens of kort na het sporten, zijn tijdelijk en verdwijnen meestal binnen een uur. De luchtwegen zijn hierbij niet chronisch ontstoken.
Bij (ernstig) astma is er sprake van een chronische ontsteking van de luchtwegen, waardoor klachten op elk moment kunnen optreden, bijvoorbeeld in rust, ’s nachts of door allergieën. De symptomen zijn vaak aanhoudender en vragen een meer langdurige behandeling.
Of inspanningsastma vanzelf verdwijnt, hangt af van leeftijd en of er sprake is van onderliggend astma, een chronische ontsteking van de luchtwegen die ook buiten inspanning klachten kan geven.
Bij kinderen en jongeren zonder onderliggend astma kunnen de klachten milder worden of zelfs verdwijnen. Groei, rijping van de longen en veranderingen in allergieën maken de luchtwegen vaak minder prikkelbaar. Ook leren kinderen hun inspanning beter doseren, waardoor klachten minder optreden.
Bij sommige mensen blijft de gevoeligheid van de luchtwegen aanwezig, vooral als er sprake is van onderliggend astma. Dit kan bijvoorbeeld lichte of matige astma zijn, die normaal merkbaar is bij allergieën, verkoudheid of stress, maar tijdens inspanning extra klachten geeft. Inspanningsastma kan op zichzelf voorkomen, maar vaak speelt er al een vorm van astma mee.
Bij volwassenen verdwijnen de klachten meestal niet vanzelf, zeker niet bij onderliggend astma. Met de juiste aanpak zijn de klachten echter goed onder controle te houden. Dit kan door:
Inspanningsastma is een tijdelijke vernauwing van de luchtwegen tijdens of na lichamelijke inspanning. Dit kan zorgen voor benauwdheid, piepende ademhaling of hoesten.
Tijdens het sporten ga je sneller en dieper ademen, waardoor er meer koude en droge lucht de longen bereikt. Hierdoor raken de luchtwegen geprikkeld en trekken de spieren rond de luchtwegen samen
Bij inspanningsastma reageren de luchtwegen tijdelijk op lichamelijke inspanning, terwijl bij astma sprake is van een chronische ontsteking van de luchtwegen.
Iedere maand staat onze nieuwsbrief vol met het laatste nieuws, ervaringsverhalen en verdiepende artikelen over astma. Ontvang jij hem nog niet? Meld je dan hieronder gratis aan.
Met jouw bijdrage steun je alle 575.000 Nederlanders met (ernstig) astma. VND zet zich in voor ondersteuning van mensen met (ernstig) astma, zodat mensen met astma beter kunnen omgaan met hun aandoening en een betere kwaliteit van leven krijgen.