Spirometrie en reversibiliteitstest

Spirometrie is een veelgebruikt longfunctieonderzoek voor het diagnosticeren van astma, maar ook voor andere longziekten zoals COPD. De reversibiliteitstest meet het effect van het gebruik van astmamedicatie op de longfunctie.

De Spirometrie en Reversibiliteitstest zijn belangrijke onderzoeken voor het diagnosticeren van astma (en andere longziekten). Daarnaast zijn ze belangrijk voor de controle van astma. Als je eenmaal de diagnose astma hebt, zullen deze onderzoeken dan ook regelmatig herhaald worden. Naar aanleiding van de resultaten van de onderzoeken, wordt indien nodig de behandeling aangepast.

Spirometrie

Met spirometrie wordt gemeten hoeveel lucht je kunt in- en uitademen en hoe snel dit gebeurt. Een spirometrietest wordt uitgevoerd bij de huisarts of op de longfunctieafdeling in het ziekenhuis. Spirometrie wordt gebruikt om:

Vast te stellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing en hoe ernstig deze is.
De ontwikkeling van de longfunctie te volgen door herhaalde metingen te vergelijken.
De effectiviteit van een behandeling te beoordelen (bijvoorbeeld via een reversibiliteitstest).

Voorbereidingen voorafgaand aan de spirometrie

Vooraf krijg je instructies over het gebruik van je medicatie. Soms moet je bepaalde luchtwegverwijders tijdelijk stoppen. Dit is afhankelijk van het type medicatie dat je gebruikt. Je zorgverlener geeft je hierover duidelijke uitleg.

Daarnaast wordt geadviseerd om vlak voor het onderzoek:

Geen zware lichamelijke inspanning te doen.
Geen zware maaltijd te eten.
Niet te roken.

Het onderzoek

Voor het onderzoek wordt een spirometer gebruikt die is aangesloten op een mondstuk. Via dit mondstuk adem je in en uit gedurende het onderzoek. Om te voorkomen dat er lucht via de neus ontsnapt, krijg je een neusklem op. Tijdens de meting adem je eerst diep in. Daarna blaas je zo krachtig en snel mogelijk alle lucht uit je longen. Voor een betrouwbare uitslag wordt de test meestal minimaal drie keer herhaald. De spirometrie duurt ongeveer 10 tot 20 minuten. Wanneer er aanvullend onderzoek wordt gedaan, zoals een reversibiliteitstest, kan het onderzoek in totaal 30 tot 60 minuten duren.

Wat wordt er gemeten bij een Spirometrieonderzoek?

Forced Expiratory Volume in one second (FEV1)
Dit geeft aan hoeveel lucht je in één seconde kunt uitademen na een diepe inademing.
Forced Vital Capacity (FVC)
Dit geeft aan hoeveel lucht je in totaal kunt uitademen na een diepe inademing.
FEV1/FVC-ratio
Dit geeft aan welk deel van de totale hoeveelheid lucht (vitale capaciteit) je in één seconde kunt uitademen. Deze waarde helpt vaststellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing.

Reversibiliteitstest

De reversibiliteitstest is een aanvullende meting tijdens een spirometrieonderzoek. Met deze test wordt onderzocht of een vernauwing van de luchtwegen verbetert na het toedienen van een snelwerkende luchtwegverwijder. De test begint met een spirometrie. Daarna krijg je een snelwerkende luchtwegverwijder toegediend via een inhalator (meestal met voorzetkamer) of via een vernevelaar. Na ongeveer 10 tot 15 minuten, wanneer de medicatie is ingewerkt, wordt de spirometrie herhaald.

Door de longfunctie vóór en na het gebruik van de medicatie met elkaar te vergelijken, kan de arts beoordelen of er sprake is van reversibele luchtwegvernauwing. Wanneer de FEV1 duidelijk verbetert wijst dit op een omkeerbare vernauwing van de luchtwegen. Dit past bij astma, omdat astma wordt gekenmerkt door een variabele en meestal omkeerbare luchtwegvernauwing.

Op basis van deze resultaten beoordeelt de behandelend arts of de medicatie effect heeft op de longfunctie en of deze past binnen het behandelplan.

Andere longfunctieonderzoeken

Een peakflow meting is een eenvoudige, handige test om de ernst van astma te evalueren en/of veranderingen in de longfunctie te monitoren. Meer over dit onderzoek lees je op de pagina Peakflow meting.

Een FeNO meting geeft informatie over de mate van ontsteking in de luchtwegen. Een hogere waarde kan duiden op een ontsteking in de luchtwegen. Meer over dit onderzoek lees je op de pagina FeNO meting

Wat is spirometrie?

Wat is een reversibiliteitstest?

Wat meet je bij een spirometrie?

Forced Expiratory Volume in one second (FEV1): Dit geeft aan hoeveel lucht je in één seconde kan uitademen na een diepe inademing.
Forced Vital Capacity (FVC): Dit geeft aan hoeveel lucht je in totaal kunt uitademen na een diepe inademing.
FEV1/FVC-ratio: Dit geeft aan hoeveel lucht van de totale hoeveelheid lucht, ook wel vitale capaciteit je in één seconden kunt uitademen en kan helpen vaststellen of er sprake is van een luchtwegvernauwing.

Wat moet je doen bij een spirometrietest?

Welke voorbereidingen zijn er nodig voor een spirometrie?

Hoe wat moet je doen bij reversibiliteitstest?

De test begint met een spirometrie. Daarna krijg je een snelwerkende luchtwegverwijder toegediend via een inhalator (meestal met voorzetkamer) of via een vernevelaar. Na ongeveer 10 tot 15 minuten, wanneer de medicatie is ingewerkt, wordt de spirometrie herhaald.