Nieuws

Algemeen | 30 jun 2018

Bacteriën als levende fabriekjes voor de productie van antibiotica

Delft, Antibiotica doden bacteriën per definitie. Toch is het wetenschappers van de TU Delft nu gelukt om bacteriën zo aan te passen dat ze veelbelovende hoeveelheden van een eenvoudig carpabenem-antibioticum produceren.
Carbapenems werken tegen een groot aantal bacteriën, en worden meestal pas ingezet wanneer andere antibiotica geen effect hebben. Op dit moment worden ze uitsluitend op synthetische wijze geproduceerd, maar dat is duur en slecht voor het milieu. Dit onderzoek wijst erop dat krachtige antibiotica op een biologische manier kunnen worden geproduceerd, door bacteriën in te zetten als ‘levende fabriekjes’.

Antibiotica zijn overal om ons heen. Schep een handjevol aarde uit een willekeurige tuin, en de kans is groot dat er een antibioticum in zit dat nog niet eerder is ontdekt. Microben maken de bacteriedodende stofjes van nature in kleine hoeveelheden aan, om zich te beschermen tegen andere, vijandige organismen. Helaas zijn we niet in staat om veel van de antibiotica die in de natuur te vinden zijn te produceren, bijvoorbeeld omdat de organismen die ze produceren niet in het laboratorium of in een vergister groeien.

Groeiende resistentie
Inmiddels raken veel van onze huidige antibiotica uitgewerkt. Bacteriën die bestand zijn tegen verschillende antibiotica-families zijn zich snel aan het verspreiden. Zogeheten ‘carbapenems’ zijn één van de laatste redmiddelen. “Deze antibiotica verstoren de vorming van de celwand en zorgen ervoor dat bacteriën exploderen”, aldus onderzoeker Helena Shomar, die het onderzoek leidde.

Maar aan carbapenems kleven ook de nodige nadelen. Zo kunnen ze niet op biologische wijze worden verkregen, door middel van fermentatie, maar alleen synthetisch worden gemaakt. Dat maakt de antibiotica duur. “Bovendien is de productie van carbapenems niet milieuvriendelijk, doordat er aan het einde van het proces chemisch afval overblijft”, aldus groepsleider Greg Bokinsky.

Bacterieel fabriekje
De Delftse onderzoekers bedachten een tegenintuïtieve oplossing voor de bovengenoemde problemen. Ze bouwden E. Coli-bacteriën zo om dat ze Car, een relatief eenvoudige antibacteriële stof, gingen produceren. “hiervoor leenden we uit een andere bacteriesoort, P. carotovorum, drie genen waarvan bekend is dat ze verantwoordelijk zijn voor de productie van Car”, zegt Shomar. “Die genen introduceerden we vervolgens in E. Coli.”

Het inbouwen van de drie Car-genen in E. Coli zorgde er inderdaad voor dat de bacterie Car ging aanmaken, maar wel in slechts kleine hoeveelheden. Shomar: “Om aan te tonen dat deze route kan leiden tot massaproductie van carbapanems, moesten we ervoor zorgen dat E.Coli meer Car ging aanmaken.”

Inactief enzym
Twee extra stappen waren nodig om de Car-productie omhoog te krijgen. De belangrijkste bottleneck was een inefficiënt enzym. De onderzoekers introduceerden nog een gen in E. coli, waardoor het een eiwit aanmaakte dat het enzym helpt om actiever te zijn.

Een tweede beperkende factor was het toxisch effect van het antibioticum op de omgebouwde E. Coli-bacteriën. Die produceerden namelijk zoveel Car dat de populatie snel stierf. Om hun dood zo lang mogelijk uit te stellen maakten de onderzoekers de bacteriën op kunstmatige wijze ‘persistent’. “Persistente bacteriën groeien niet, wat ervoor zorgt dat ze langer overleven in de aanwezigheid van antibiotica”, licht Shomar toe. De ingreep hield de bacteriën net wat langer in leven, waardoor ze meer Car konden produceren.

Proof of concept
De omgebouwde bacteriën zijn een ‘proof of concept’. “Hoe tegenintuïtief het ook klinkt, ons onderzoek wijst erop dat E. Coli de potentie heeft om carbapenems te produceren”, aldus Shomar.

De hoeveelheid Car die de onderzoekers in het lab produceerden, zo’n 54 milligram per liter, is weliswaar veelbelovend,  maar nog niet toereikend voor massaproductie. “Maar met een aantal extra stappen kunnen we met deze methode mogelijk complexere carbapenems produceren, in hoeveelheden die geschikt zijn voor massaproductie”, aldus Bokinsky.

Hoe lang het duurt om die stappen te zetten? “Mijn optimistische schatting zou zijn: ongeveer vijf tot tien jaar”, zegt Bokinsky. “Maar dan moet een volledig onderzoekteam van een man of tien er wel fulltime aan werken.”

Bron: Nu.nl

Algemeen | 23 mrt 2019

Bruins: iedereen kan kosteloos gebruik gaan maken van een persoonlijke gezondheidsomgeving

Vandaag heeft minister Bruno Bruins (Medische Zorg) een regeling aangekondigd, waarmee het voor iedere Nederlander mogelijk is om de komende jaren kosteloos gebruik te maken van een digitale persoonlijke gezondheidsomgeving. Hiermee kun je als patiënt zelf bepalen of en met welke zorgverleners je jouw medische gegevens deelt.

Algemeen | 20 mrt 2019

Aantal meldingen over leveringsproblemen medicijnen flink gestegen

Het aantal meldingen over mogelijke leveringsproblemen van medicijnen is vorig jaar fors gestegen. In 2017 waren er 536 meldingen, afgelopen jaar 1.390. Die problemen gaan over ongeveer duizend verschillende soorten medicijnen.

Algemeen | 18 mrt 2019

Wie is de baas over mijn medicijnen?

Heb jij een prangende vraag/goed verhaal over Medicijnen en ben je vrijdag 22 maart vrij? Kom dan naar de opnames van het nieuwe HUMAN-debatprogramma DE PUBLIEKE TRIBUNE in Hilversum. Stel samen met presentator Coen Verbraak je vraag aan een panel van deskundigen en verantwoordelijken. Kortom: NEEM PLAATS OP DE PUBLIEKE TRIBUNE – Aanmelden via: Human.nl/bijwonendepublieketribune

Algemeen | 17 mrt 2019

Helpt vitamine D om griep en verkoudheid te voorkomen?

Een luchtweginfectie zoals griep of een verkoudheid is te voorkomen door één keer per week vitamine D toe te voegen aan brood en melk. Wie wekelijks een extra dosis vitamine D binnenkrijgt via zijn eten heeft 50 procent minder kans op een luchtweginfectie. Dat schrijven Britse wetenschappers in het BMJ.

Algemeen | 14 mrt 2019

Ben of ken je iemand tussen de 10 en 16 jaar oud met een lichamelijke beperking of chronische aandoening? Dan zijn wij op zoek naar jou!

Mijn naam is Mitchell Cattenstart en ik ben namens Stichting Samen Sportief bezig met mijn  afstudeeronderzoek. Het is een behoefteonderzoek naar de opzet van sportkampen voor kinderen met een beperking of chronische aandoening van 10-16 jaar.

Algemeen | 13 mrt 2019

Zorgkosten terug van de belasting

Leven met een beperking of chronische ziekte brengt kosten met zich mee. Betaalt u deze kosten zelf, dan kunt u een deel daarvan terugkrijgen via de aangifte inkomstenbelasting. De website Meerkosten.nl legt in eenvoudige taal uit hoe u dat doet. Wilt u de informatie toch ook graag op papier? Onderaan dit bericht kunt u het artikel ’De aftrek van zorgkosten’ downloaden.

Ontvang de nieuwsbrief