Nieuws

Algemeen | 4 mrt 2018

Gestreste bacterie neemt zichzelf de maat.

Als E. coli bacteriën zich onprettig voelen, gaan ze in stress-mode en stellen ze de celdeling uit. In de tussentijd groeien ze door tot lange slierten. AMOLF-onderzoekers ontdekten dat de bacteriën ’weten’ hoe lang ze dan zijn, waardoor ze eiwitringen kunnen verplaatsen naar de plekken waar ze moeten delen als de stress voorbij is. De onderzoekers publiceren hun bevindingen op 1 maart 2018 in het vaktijdschrift Current Biology.
“Naar de groei en deling van E. coli wordt wereldwijd veel onderzoek gedaan, maar dat gebeurt meestal onder ideale laboratoriumcondities”, vertelt Martijn Wehrens, promovendus in de groep van Sander Tans op AMOLF. “De echte wereld is natuurlijk niet ideaal, maar bevat allerlei stressfactoren. Hoge temperaturen, antibiotica of gebrek aan voedsel kunnen ervoor zorgen dat E. coli anders groeit dan onder ideale omstandigheden.”

Slierten
Normaal verdubbelt E. coli voorafgaand aan de celdeling in ongeveer een uur zijn lengte. Dan verschijnt er een ringvormige eiwitstructuur op de celwand die zorgt dat de bacterie zich netjes in tweeën deelt. Onder stress blijft de bacterie groeien, maar deelt hij zich niet. De bacterie wordt sliertvormig en kan tot meer dan twintig keer zo lang worden als normaal. “Zo’n lange E. coli-bacterie bevat meerdere kopieën van het DNA. Als de stress-situatie voorbij is, begint de sliert zich meerdere keren achter elkaar te delen”, vertelt Wehrens, die in zijn experimenten E. coli-cellen blootstelde aan stressfactoren zoals antibiotica of een hoge temperatuur. “We zagen een bijzonder patroon van celdelingen dat samenhangt met de lengte van een normale cel. De afstand tussen twee posities voor celdelingen was precies twee maal de normale cellengte. Alsof E. coli er zelf een liniaal langs legde.”

Verspringende liniaal
Om het delingsproces van E. coli na stress beter te begrijpen, deed Wehrens ook experimenten met fluorescent gelabelde eiwitten. De ringvormige eiwitstructuur die de cellen deelt, bleek inderdaad op specifieke posities op te lichten. “Tot onze verbazing blijven die deelringen niet zitten op de plek waar ze ontstaan. Wanneer de cellen langer worden, verdwijnen de ringen plotseling om op een andere plek weer gevormd te worden”, zegt Wehrens. “Dat verdwijnen en op een andere plek weer verschijnen is precies wat nodig is om de afstand tussen twee deelringen altijd op twee normale cellengtes te houden.”

Het bleek dat deze dynamische liniaal geregeld wordt door weer een ander eiwit-systeem. “Het zogenoemde Min-systeem speelt bij de deling van gewone E. coli-bacteriën een bijrol. Het zorgt vooral dat er geen piepkleine celletjes worden gevormd”, vertelt de promovendus. “In sliertvormige E. coli-bacteriën blijkt het Min-systeem veel meer te doen. De eiwitclusters bewegen zich in de lange bacterie op een manier die lijkt op de trilling in een vioolsnaar (een staande golf). Op bepaalde plekken varieert de concentratie Min-eiwitten in de tijd, en op andere plekken verschijnen ze helemaal niet. Bij een trillende snaar hebben de plekken zonder trillingen een zeer precieze afstand en dat geldt ook voor de plekken waar geen Min-eiwitten zitten in een lange E. coli sliert. Dit zijn precies de plekken waar de bacterie zich deelt. Het Min-systeem werkt dus als een liniaal waarmee de cel als het ware zijn grootte meet en ‘weet’ waar hij moet delen.”

De resultaten laten zien dat E. coli-bacteriën met een systeem van liniaaleiwitten en deelringen niet alleen in gunstige omstandigheden heel nauwkeurig hun formaat kunnen meten en reguleren. Wehrens: “Nu we zien dat dit mechanisme juist bij het herstellen van stress voor E. coli een onmisbare rol blijkt te spelen, begrijpen we beter hoe bacteriën overleven in stressvolle situaties, zoals wanneer ziekteverwekkende bacteriën worden aangevallen door het immuunsysteem of een antibioticakuur. Het groeien tot slierten is geen bewijs van onvermogen, maar een doelmatig regulatiesysteem dat zorgt dat bacteriën gecontroleerd langer kunnen worden, maar ook weer op de juiste wijze korter.”

 

Bron: blikopnieuws.nl

Algemeen | 21 jan 2019

Tekorten en hoge prijzen: Deze problemen spelen rond medicijnen

Medicijntekort is een groeiend probleem in Nederland. Tegelijk maken farmaceutische bedrijven geneesmiddelen fors duurder. Wat is er aan de hand?

Algemeen | 19 jan 2019

Nu al pollen in de lucht door warme winter

13-JAN-2019 – Door de zeer warme december en januari ligt de ontwikkeling in de natuur een maand voor op schema. Overal wordt de voorlente steeds duidelijker zichtbaar met bloeiende hazelaars, sneeuwklokjes en elzen. De komende week komt de tweede lichting elzenpollen in de lucht. Hooikoortspatiënten en huisartsen dienen daar bedacht op te zijn. We verwachten tot half maart elzenpollen in de lucht.

Algemeen | 18 jan 2019

De aftrek van zorgkosten over het jaar 2018

Zorgkosten aftrekken over 2018

Belastingaangifte loont

Een handicap of ziekte levert vrijwel altijd extra kosten op. Voor medische zorg, hulpmiddelen, aanpassingen, extra kleding, reiskosten, dieetvoeding en nog veel meer. Helaas krijgt u niet al deze kosten vergoed. Betaalt u zelf mee? Dan kunt een deel van die kosten terugkrijgen via de aangifte inkomstenbelasting. In dit artikel vindt u een kort stappenplan.

Algemeen | 17 jan 2019

Geneesmiddelentekorten in 2018 weer gestegen

Den Haag, Het aantal geneesmiddelentekorten in Nederland is in 2018 weer gestegen. Sterker nog dan een jaar eerder. De tekorten in 2016 liepen met drie procent op tot 732 in 201

Algemeen | 15 jan 2019

‘Helft mensen met voedselallergie is eigenlijk niet allergisch’

Tot de wanhoop van vele chef-koks blijken steeds meer mensen met een voedselallergie te kampen. Maar dat zit vooral tussen hun oren. Volgens een nieuwe studie zegt een op de twee Amerikanen allergisch te zijn, terwijl hij/zij dat niet is.

Algemeen | 13 jan 2019

10 vragen over het Wmo-abonnementstarief

Vanaf 1 januari 2019 verandert de eigen bijdrage voor de gemeentelijke hulp, zorg en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dat betekent een eigen bijdrage van maximaal € 17,50 per 4 weken. Voorheen werd gekeken naar inkomen of vermogen bij de berekening van de eigen bijdrage. Ieder(in) krijgt veel vragen over dit onderwerp, daarom zetten we de meest gestelde vragen op een rij. Bent u benieuwd wat dit voor uw persoonlijke situatie betekent? Neem dan contact op met uw gemeente.

Ontvang de nieuwsbrief