Nieuws

Algemeen | 4 mrt 2018

Gestreste bacterie neemt zichzelf de maat.

Als E. coli bacteriën zich onprettig voelen, gaan ze in stress-mode en stellen ze de celdeling uit. In de tussentijd groeien ze door tot lange slierten. AMOLF-onderzoekers ontdekten dat de bacteriën ’weten’ hoe lang ze dan zijn, waardoor ze eiwitringen kunnen verplaatsen naar de plekken waar ze moeten delen als de stress voorbij is. De onderzoekers publiceren hun bevindingen op 1 maart 2018 in het vaktijdschrift Current Biology.
“Naar de groei en deling van E. coli wordt wereldwijd veel onderzoek gedaan, maar dat gebeurt meestal onder ideale laboratoriumcondities”, vertelt Martijn Wehrens, promovendus in de groep van Sander Tans op AMOLF. “De echte wereld is natuurlijk niet ideaal, maar bevat allerlei stressfactoren. Hoge temperaturen, antibiotica of gebrek aan voedsel kunnen ervoor zorgen dat E. coli anders groeit dan onder ideale omstandigheden.”

Slierten
Normaal verdubbelt E. coli voorafgaand aan de celdeling in ongeveer een uur zijn lengte. Dan verschijnt er een ringvormige eiwitstructuur op de celwand die zorgt dat de bacterie zich netjes in tweeën deelt. Onder stress blijft de bacterie groeien, maar deelt hij zich niet. De bacterie wordt sliertvormig en kan tot meer dan twintig keer zo lang worden als normaal. “Zo’n lange E. coli-bacterie bevat meerdere kopieën van het DNA. Als de stress-situatie voorbij is, begint de sliert zich meerdere keren achter elkaar te delen”, vertelt Wehrens, die in zijn experimenten E. coli-cellen blootstelde aan stressfactoren zoals antibiotica of een hoge temperatuur. “We zagen een bijzonder patroon van celdelingen dat samenhangt met de lengte van een normale cel. De afstand tussen twee posities voor celdelingen was precies twee maal de normale cellengte. Alsof E. coli er zelf een liniaal langs legde.”

Verspringende liniaal
Om het delingsproces van E. coli na stress beter te begrijpen, deed Wehrens ook experimenten met fluorescent gelabelde eiwitten. De ringvormige eiwitstructuur die de cellen deelt, bleek inderdaad op specifieke posities op te lichten. “Tot onze verbazing blijven die deelringen niet zitten op de plek waar ze ontstaan. Wanneer de cellen langer worden, verdwijnen de ringen plotseling om op een andere plek weer gevormd te worden”, zegt Wehrens. “Dat verdwijnen en op een andere plek weer verschijnen is precies wat nodig is om de afstand tussen twee deelringen altijd op twee normale cellengtes te houden.”

Het bleek dat deze dynamische liniaal geregeld wordt door weer een ander eiwit-systeem. “Het zogenoemde Min-systeem speelt bij de deling van gewone E. coli-bacteriën een bijrol. Het zorgt vooral dat er geen piepkleine celletjes worden gevormd”, vertelt de promovendus. “In sliertvormige E. coli-bacteriën blijkt het Min-systeem veel meer te doen. De eiwitclusters bewegen zich in de lange bacterie op een manier die lijkt op de trilling in een vioolsnaar (een staande golf). Op bepaalde plekken varieert de concentratie Min-eiwitten in de tijd, en op andere plekken verschijnen ze helemaal niet. Bij een trillende snaar hebben de plekken zonder trillingen een zeer precieze afstand en dat geldt ook voor de plekken waar geen Min-eiwitten zitten in een lange E. coli sliert. Dit zijn precies de plekken waar de bacterie zich deelt. Het Min-systeem werkt dus als een liniaal waarmee de cel als het ware zijn grootte meet en ‘weet’ waar hij moet delen.”

De resultaten laten zien dat E. coli-bacteriën met een systeem van liniaaleiwitten en deelringen niet alleen in gunstige omstandigheden heel nauwkeurig hun formaat kunnen meten en reguleren. Wehrens: “Nu we zien dat dit mechanisme juist bij het herstellen van stress voor E. coli een onmisbare rol blijkt te spelen, begrijpen we beter hoe bacteriën overleven in stressvolle situaties, zoals wanneer ziekteverwekkende bacteriën worden aangevallen door het immuunsysteem of een antibioticakuur. Het groeien tot slierten is geen bewijs van onvermogen, maar een doelmatig regulatiesysteem dat zorgt dat bacteriën gecontroleerd langer kunnen worden, maar ook weer op de juiste wijze korter.”

 

Bron: blikopnieuws.nl

Algemeen | 26 mrt 2019

Tekort aan Theolair® Retard tabletten

Op dit moment zijn er problemen met de levering van het medicijn Theolair® Retard.
Tabletten met de sterkte 250 mg zijn niet meer beschikbaar.

Algemeen | 23 mrt 2019

Bruins: iedereen kan kosteloos gebruik gaan maken van een persoonlijke gezondheidsomgeving

Vandaag heeft minister Bruno Bruins (Medische Zorg) een regeling aangekondigd, waarmee het voor iedere Nederlander mogelijk is om de komende jaren kosteloos gebruik te maken van een digitale persoonlijke gezondheidsomgeving. Hiermee kun je als patiënt zelf bepalen of en met welke zorgverleners je jouw medische gegevens deelt.

Algemeen | 20 mrt 2019

Aantal meldingen over leveringsproblemen medicijnen flink gestegen

Het aantal meldingen over mogelijke leveringsproblemen van medicijnen is vorig jaar fors gestegen. In 2017 waren er 536 meldingen, afgelopen jaar 1.390. Die problemen gaan over ongeveer duizend verschillende soorten medicijnen.

Algemeen | 18 mrt 2019

Wie is de baas over mijn medicijnen?

Heb jij een prangende vraag/goed verhaal over Medicijnen en ben je vrijdag 22 maart vrij? Kom dan naar de opnames van het nieuwe HUMAN-debatprogramma DE PUBLIEKE TRIBUNE in Hilversum. Stel samen met presentator Coen Verbraak je vraag aan een panel van deskundigen en verantwoordelijken. Kortom: NEEM PLAATS OP DE PUBLIEKE TRIBUNE – Aanmelden via: Human.nl/bijwonendepublieketribune

Algemeen | 17 mrt 2019

Helpt vitamine D om griep en verkoudheid te voorkomen?

Een luchtweginfectie zoals griep of een verkoudheid is te voorkomen door één keer per week vitamine D toe te voegen aan brood en melk. Wie wekelijks een extra dosis vitamine D binnenkrijgt via zijn eten heeft 50 procent minder kans op een luchtweginfectie. Dat schrijven Britse wetenschappers in het BMJ.

Algemeen | 14 mrt 2019

Ben of ken je iemand tussen de 10 en 16 jaar oud met een lichamelijke beperking of chronische aandoening? Dan zijn wij op zoek naar jou!

Mijn naam is Mitchell Cattenstart en ik ben namens Stichting Samen Sportief bezig met mijn  afstudeeronderzoek. Het is een behoefteonderzoek naar de opzet van sportkampen voor kinderen met een beperking of chronische aandoening van 10-16 jaar.

Ontvang de nieuwsbrief