Nieuws

Algemeen | 1 feb 2018

Wat bedoelt de arts eigenlijk?

“De uitslag is negatief”
Volgens de Dikke Van Dale betekent het woord ‘negatief’ in het normale taalgebruik ‘ongunstig’. Daarom schrikken sommige mensen als de dokter het woord ‘negatief’ laat vallen. Geen paniek! Als de arts vertelt dat de uitslag van een bepaalde test – denk aan bloedprikken – negatief is, betekent dat juist goed nieuws. ‘Negatief’ betekent in dat geval: er zijn in het lab geen afwijkende waarden gevonden. Of: de ziekte waar je op werd gecontroleerd, kon niet aangetoond worden.

Als een test ‘positief’ is, betekent dat helaas dat er wél iets is gevonden dat afwijkt. Dat wil overigens niet altijd zeggen dat je ziek bent. Neem bijvoorbeeld een positieve uitslag na een screening op darmkanker: die zegt niets over ziekte, het betekent alleen dat er bloed is aangetroffen in de ontlasting. Ook kunnen testen soms fout-positief zijn. Dan geeft de test per ongeluk een afwijkende waarde aan, maar wijst aanvullend onderzoek uit dat er toch niets aan de hand is.

“Bent u nuchter?”
Nee, de arts informeert hier niet naar een bepaalde karaktereigenschap of een bedaarde levensinslag. En ook heeft deze vraag niets te maken met drankgebruik, zoals sommige mensen denken.

Maar wat bedoelt een arts dan wel met deze vraag? Als je voor een operatie of behandeling nuchter moet zijn, mag je een aantal uren daarvoor niets meer eten of drinken. Een lege maag voorkomt dat tijdens de operatie de inhoud van de maag in de luchtpijp en de longen terechtkomt.

“U hebt een golfarm”
Het zijn veelvoorkomende kwalen: tennisellebogen, golfarmen en voetbalknieën. Inderdaad, allemaal termen die naar sport verwijzen. Als de huisarts “u hebt een golfarm” zegt, roept menige patiënt echter uit: “Hoe kan dat nou? Ik speel helemaal geen golf!” In dit geval probeert de arts meestal in begrijpelijke termen te communiceren. Een golfarm heet in dokterstaal een epicondylitis humeri medialis, maar dat klinkt nóg ingewikkelder.

Wat is er nu echt aan de hand? Een golfarm is een ontsteking aan de binnenkant van de elleboog, veroorzaakt door overbelasting. Er kunnen piepkleine scheurtjes ontstaan in de pezen waarmee de spieren aan de elleboog vastzitten. Bij een tennis­elleboog is sprake van een overbelasting aan de buitenkant van de elleboog; bij een golfarm is de binnenkant van de elleboog overbelast. Je hoeft niet aan sport te doen: veel tillen of poetsen kan ook de boosdoener zijn. De klacht gaat vanzelf over, al kan dat soms maanden duren.

“U krijgt een conservatieve behandeling”
De meeste mensen hebben ooit op school geleerd dat het woord ‘conservatief’ een ander woord is voor ‘ouderwets’ of ‘behoudend’. Het kan dan vreemd overkomen als de arts ‘een conservatieve behandeling’ of ‘een conservatief beleid’ voorstelt voor een aandoening. Het betekent in elk geval niet dat de behandeling hopeloos gedateerd is. Wat dan wel?

Er zijn verschillende mogelijkheden. In veel gevallen staat de term voor ‘niet opereren’. Soms is van een operatie niet veel te verwachten. En soms zijn er, zeker op oudere leeftijd, bijkomende ziekten of aandoeningen die een operatie te gevaarlijk maken. Een conservatieve behandeling kan dan, bijvoorbeeld in het geval van knie- of heupklachten, bestaan uit fysiotherapie of pijnstilling. Soms betekent een conservatieve behandeling dat een ingrijpende behandeling als dialyse niet gestart wordt, omdat de arts of de patiënt zelf geen verbetering verwacht voor de levensduur of voor de kwaliteit van leven. Of omdat de gevolgen niet te overzien zijn. Vraag altijd aan de arts wat de term voor je situatie betekent.

“De prognose is slecht”
Dokters zijn ook maar mensen. Slechtnieuwsgesprekken zijn lastig, ook voor de huisarts of medisch specialist. Studies laten zien dat artsen grote belemmeringen ervaren bij het bespreken van het levenseinde. Ze denken bijvoorbeeld dat patiënten niet klaar zijn voor een dergelijk gesprek. Ook zijn ze bang om de hoop weg te nemen. Daarom gebruiken ze soms verhullende taal. “De prognose is slecht” klinkt minder erg dan: “U gaat dood.”

Sommige mensen vinden dat prima, maar andere mensen willen precies weten hoe ze ervoor staan. Het is dan zaak om de arts te laten weten dat je graag in alle openheid het gesprek over het levenseinde wilt aangaan, bijvoorbeeld omdat je wilt vastleggen dat je niet gereanimeerd wilt worden. Of dat je in bepaalde gevallen wilt afzien van medische behandelingen. Benoem ook wensen en verwachtingen. De arts kan die vastleggen in het dossier.

Begrijp de dokter beter
Er zijn allerlei oorzaken van misverstanden tussen dokter en patiënt. Een daarvan is dat artsen in hun opleiding vooral vaktaal hebben geleerd. “Dat is nuttig als ze met andere artsen of zorgverleners praten, omdat die vaktaal eenduidig en kernachtig is”, vertelt medisch taalkundige Arnoud van den Eerenbeemt. “In de spreekkamer is de situatie anders, maar toch vervalt een arts vaak in vaktaal. Uit vermoeidheid bijvoorbeeld, of uit gewoonte. Of vanwege tijdgebrek: het is verdraaid lastig om in een korte tijd helder te communiceren. Dat kost inspanning en niet iedereen is er even handig in.”

Er zijn ook artsen die bewust vaktaal bezigen. “Dat zijn dokters die indruk willen maken of afstand willen scheppen, bijvoorbeeld omdat een patiënt de diagnose niet accepteert.”

Tips van de medisch taalkundige: bereid je bezoek voor, lees vooraf thuis patiëntinformatie en neem die mee, schrijf op wat je niet snapt en neem eventueel iemand mee. En: “Vraag desnoods een dubbel consult aan. Bij een medisch specialist is dat niet altijd mogelijk, maar de meeste huisartsen geven daar wel ruimte voor.”

Bron: https://www.gezondheidsnet.nl/medisch/wat-bedoelt-de-arts-eigenlijk

Algemeen | 22 mei 2018

Inclusie onderzoek Ernstig Astma, laagland versus hooggebergte behandeling, voltooid!

De inclusie voor het onderzoek naar de effectiviteit (op korte en lange termijn) van behandeling van patiënten met ernstig astma in het hooggebergte vergeleken met zeeniveau is gesloten. Het bestuur van de VND en de longartsen van het NAD en Merem willen u hartelijk bedanken voor uw medewerking en betrokkenheid.

Algemeen |

Ziekenhuizen beter voorbereid om ziekenhuisinfecties te voorkomen

Elk jaar sterven er meer mensen aan ziekenhuisinfecties dan aan ongevallen in het verkeer. Voor de derde keer sinds 2015, analyseerde Sciensano de kwaliteitsindicatoren voor ziekenhuishygiëne in 104 Belgische ziekenhuizen.

Algemeen | 21 mei 2018

Kabinet gaat verkoop rookvrije sigaretten aan banden leggen

Voor apparaatjes die tabak verhitten en volgens de tabaksindustrie minder schadelijk zijn dan ‘gewoon roken’, gaan dezelfde regels gelden als voor gewone tabaksproducten. Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) komt met een leeftijdsgrens en een reclameverbod voor dit soort producten, die ook wel bekendstaan als rookvrije sigaretten.

Algemeen | 20 mei 2018

‘Grotere kans vroegtijdige dood voor fysiek actieve werknemers’

Amsterdam, Mensen die voor hun werk fysiek actief zijn hebben een 18% hogere kans om vroegtijdig te overlijden. Dit concluderen onderzoekers van VUmc op basis van hun onderzoek waarbij ze informatie van bijna tweehonderdduizend proefpersonen uit dertien landen hebben gecombineerd. Het artikel is vandaag verschenen in het gerenommeerde vaktijdschrift British Journal of Sports Medicine.

Algemeen | 19 mei 2018

Gekweekte luchtwegcellen geschikt onderzoeksmodel voor astma en COPD

Astma en COPD zijn geen losse ziekten, maar verzamelnamen voor meerdere ziektebeelden die allemaal tot vergelijkbare symptomen leiden. Promovendus Tinne Mertens kwam erachter dat in het laboratorium gekweekte luchtwegcellen geschikt zijn te bepalen welk medicijn goed werkt voor welke patiënt. Met deze aanpak kunnen onnodige dierproeven worden voorkomen. Mertens promoveerde op 9 mei 2018.

Algemeen | 18 mei 2018

Uw genen, uw gezondheid. Wat wil u echt weten?

Uw genen, uw gezondheid. Wat wil u echt weten?

Welke ziektes kan ik in de toekomst krijgen? Hoe komt het dat ik nu deze ziekte heb?

Zit het in mijn familie?

Astma is vaak erfelijk. … Onderzoek heeft uitgewezen dat astma vaak in de familie zit.

In het kader van wetenschappelijk onderzoek bij de afdeling “Community Genetics” van het VU medisch centrum zoekt het VUMC

mensen die mee willen doen aan een groepsdiscussie over de toekomst van genetische testen voor ziektes.

Ontvang de nieuwsbrief